Nyunatan di Tatar Sunda

Pangajaran 1

MACA (Maca Bedas)

Baca galantangkeun, sing merenah lentongna!


Di tatar Sunda, nyunatan téh hiji tradisi anu geus ilahar diayakeun di saban wewengkon. Upamana aya kulawarga anu boga anak lalaki sarta umurna geus genep taun, sok teu genah cicing. Hayang geura nyunatan anakna. Budak lalaki anu umurna geus manjing kudu disunatan, lantaran wajib hukumna mungguh ceuk agama Islam. Ilaharna budak anu disunatan téh umurna antara genep nepi ka dalapan taun.

Istilah nyunatan atawa sok aya ogé nu nyebut nyundatan asalna tina kecap sudat, hartina ‘turih’. Pangna aya kecap kitu lantaran baheula mah prak-prakan nyunatan téh ku cara nurih kokocop. Carana, kulit kokocop rarangan budak ditarik tuluy diasupan babango (pakakas kawas patlot). Sanggeus dicapit, éta kulit kokocop téh tuluy diturih, tapi dikeureut nepi ka beresih.

Jalma tukang nyunatan téh baheula mah disebutna béngkong, ayeuna mah paraji sunat atawa mantri sunat.

Prak-prakan hajat nyunatan di Bogor bisa jadi teu aya bédana jeung di wewengkon séjén. Upama aya kulawarga anu rék nyunatan, ilaharna sok ngayakeun babadamian kulawarga heula. Nangtukeun waktuna, saha paraji sunatna, kumaha kariaanana, jeung sajabana. Dina waktuna, budak sunat téh sok direuah-reuah heula diraramékeun. Keur anu mampuh mah, sapoé saméméhna budak sunat téh sok aya nu diarak tumpak kuda, mapay-mapay jalan bari dipirig ku tatabeuhan kendang penca.

Baheula mah, saméméh disunatan, budak sunat téh sok dibawa ka balong atawa walungan, sina ngeueum heula. Maksudna ngarah raranganana baal lamun engké dikeureut. Geus kitu tuluy dilahun dina korsi, pada nyarekelan sarta panonna dipeungpeunan, kakara disunatan. Sanggeus brel dikeureut, kolot-kolot nu ngariung nyaraksian sok rampak nyarita: “Salamet! Salamet! Béla! Sok bélana geura peuncin!” Béla nyaéta hayam anu dipeuncit sanggeus budak brel disunat.

Ayeuna mah henteu kitu. Budak anu rék disunatan téh henteu kudu sina ngeueum heula di balong. Subuh kénéh téh sok langsung waé dibawa ka mantri sunat. Henteu dibaalan heula, brel waé tuluy dikeureut.

Réngsé dikeureut, harita kénéh ka budak sunat sok pada nyecep, pada méré duit minangka panyombo ngarah henteu ceurik. Ngarah bungaheun sarta bisa mopohokeun kanyeri.

(tina buku Sabasa 2A pikeun kelas 8 Semester 3, kaca 11 – 13)

Jawab pananya di handap!

1. Budak lalaki anu geus manjing umurna kudu disunatan. Naon sababna?

2. Tina naon asalna kecap nyunatan téh? Naon sababna disebut kitu?

3. Sapoé saméméh disunatan, budak sunat téh sok direuah-reuah heula, ngarah naon?

4. baheula mah budak anu rék disunatan téh sok dititah ngeueum heula di balong, naon maksudna?

5. sanggeus disunatan budak sunat sok pada nyecep, ngarah naon?

Diserat deui ku Hĕrni Hĕrningsih (nu ngurus blog), tina buku : Sabasa 2a (Pangajaran Basa Sunda Pikeun Siswa SMP di Kota Bogor), MGMP Basa Sunda Kota Bogor, Drs. Ahmad Hadi (Editor), Tangerang:Pamulang, citakan munggaran, 2004.

Tinggalkan komentar

Belum ada komentar.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s